Overgang klachten: de meest voorkomende symptomen uitgelegd
Apotheker Christiaen | Oprichter Metis Supplements
Laatste update: 11 May 2026
Key facts:
- 80% van de vrouwen krijgt overgangsklachten, maar de intensiteit en combinatie verschilt sterk per persoon
- Opvliegers komen voor bij 8 op de 10 vrouwen en worden veroorzaakt door een verstoorde hypothalamische temperatuurregulatie
- Stemmingswisselingen zijn biochemisch verklaarbaar: oestrogeenschommelingen beïnvloeden de serotoninegevoeligheid
- Gewrichts- en spierpijn tijdens de overgang wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd als artrose of reuma
- Leefstijlaanpassingen zoals bloedsuikerstabilisatie, matige beweging en minder cafeïne helpen bij de meeste klachten
Overgang klachten: de meest voorkomende symptomen uitgelegd
Tachtig procent van alle vrouwen krijgt te maken met overgangsklachten. De intensiteit, duur en combinatie verschilt sterk per persoon. Sommige vrouwen hebben er nauwelijks last van, anderen worden er jarenlang door belemmerd. Dit artikel geeft een overzicht van de meest voorkomende klachten, wat ze veroorzaakt en wat je eraan kunt doen.
Wat veroorzaakt overgangsklachten
De overgang is de periode rondom je laatste menstruatie. De eierstokken produceren steeds minder oestrogeen en progesteron. Die daling, en vooral de schommelingen die eraan voorafgaan, veroorzaken de klachten. Oestrogeen beïnvloedt niet alleen de voortplanting, maar ook de temperatuurregulatie, slaap, stemming, geheugen, gewrichten en slijmvliezen. Daalt het, dan merkt je lichaam dat op veel plaatsen tegelijk.
Wil je weten in welke fase je zit? Lees meer over perimenopauze symptomen en vroege signalen of over hoe lang de overgang duurt en wat de 5 fases zijn.
Vasomotorische klachten: opvliegers en nachtelijk zweten
Opvliegers zijn de meest bekende overgangsklacht en komen voor bij 8 op de 10 vrouwen. Een plotselinge golf van warmte trekt vanuit de borst omhoog naar het gezicht, gepaard met zweten en soms hartkloppingen. De aanval duurt enkele minuten en kan meerdere keren per dag optreden. 's Nachts spreken we van nachtelijk zweten, waarbij je wakker wordt doordat je het warm hebt en transpireert.
Deze zogenaamde vasomotorische klachten worden veroorzaakt doordat de hypothalamus, die je lichaamstemperatuur regelt, gevoeliger wordt voor kleine schommelingen door het dalende oestrogeen. Meer over wat er precies gebeurt en welke supplementen hierbij helpen lees je in ons artikel over opvliegers: wat ze zijn en hoe je ze vermindert.
Slaapproblemen
Slecht slapen is een van de meest ingrijpende overgangsklachten. Oorzaken zijn divers: nachtelijk zweten dat je wakker maakt, progesteron dat daalt (progesteron heeft een slaapbevorderend effect), en een verstoord cortisolritme. Veel vrouwen beschrijven dat ze moe zijn maar niet kunnen slapen, of steeds vroeg wakker worden zonder dat ze uitgerust zijn. Lees meer over overgang en slaapproblemen en wat je eraan kunt doen.
Stemmingswisselingen en emotionele klachten
Prikkelbaarheid, somberheid, angst, huilbuien zonder aanleiding. Oestrogeen beïnvloedt de serotoninegevoeligheid in de hersenen. Schommelt het oestrogeen, dan schommelt de stemming mee. Veel vrouwen herkennen zichzelf niet meer in hun emotionele reacties en voelen zich schuldig of verward. Het is biochemie, geen karakterzwakte.
Saffraan ondersteunt de emotionele balans via serotoninegevoeligheid en is specifiek onderzocht bij vrouwen in de perimenopauze en menopauze. Meer over welke supplementen hierbij helpen lees je in ons overzicht van overgang supplementen.
Vermoeidheid
Aanhoudende vermoeidheid die niet overgaat na een nacht slaap. De combinatie van slechte slaap, hormonale schommelingen en een hogere cortisolbelasting maakt dat veel vrouwen in de overgang structureel op een laag energieniveau functioneren. Meer over oorzaken en aanpak lees je in ons artikel over overgang en vermoeidheid.
Brain fog en concentratieproblemen
Vergeetachtigheid, moeite met focussen, trage gedachten. Oestrogeen speelt een rol in de bloedtoevoer naar de hersenen en in acetylcholineproductie. Veel vrouwen schrikken hiervan, maar brain fog tijdens de overgang is tijdelijk en reversibel. Meer uitleg in ons artikel over brain fog tijdens de overgang.
Gewrichts- en spierpijn
Pijnlijke gewrichten, ochtendstijfheid, spierkrampen. Oestrogeen heeft een ontstekingsremmende werking. Minder oestrogeen maakt gewrichten gevoeliger. Dit symptoom wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd als artrose of reuma. Meer over de oorzaak en aanpak lees je in ons artikel over overgang en gewrichts- en spierpijn.
Gewichtstoename en buikvet
De vetverdeling verandert tijdens de overgang. Vet verplaatst zich van heupen en dijen naar de buik. Dit heeft te maken met de verhouding tussen dalend oestrogeen en de relatieve toename van cortisolinvloed op vetopslag. Meer over dit mechanisme lees je in ons artikel over afvallen tijdens de overgang en in ons artikel over hoe cortisol je gewicht beïnvloedt.
Hartkloppingen
Een bonzend of onregelmatig hartgevoel, los van opvliegers. Oestrogeen beïnvloedt het autonome zenuwstelsel dat de hartslag regelt. Bij aanhoudende klachten ga je best naar de dokter. Meer uitleg in ons artikel over hartkloppingen tijdens de overgang.
Vaginale droogheid en urinewegklachten
Slijmvliezen worden dunner en droger door het dalende oestrogeen. Dat kan leiden tot vaginale droogheid, jeuk, pijn bij seks en vaker voorkomende urineweginfecties. Dit zijn klachten waarvoor je dokter gerichte behandelingen kan voorstellen, waaronder lokale oestrogeencrèmes.
Haaruitval en huidveranderingen
De huid wordt droger en dunner. Haar kan dunner worden of meer uitvallen. Dit is een direct gevolg van de oestrogeendaling die de haargroeicyclus beïnvloedt. Meer over haaruitval in relatie tot hormonale stress lees je in ons artikel over haaruitval door stress.
Wat je zelf kunt doen
Niet elke klacht vraagt dezelfde aanpak. Een paar algemene principes helpen bij de meeste overgangsklachten: stabiliseer je bloedsuiker door regelmatig te eten met voldoende eiwitten, beweeg matig en consistent, beperk cafeïne en alcohol als triggers, en werk aan je slaaphygiëne. Ademhalingsoefeningen verlagen cortisol en helpen je stresssysteem kalmeren, wat indirect veel overgangsklachten verlicht.
Voor gerichte symptoomverlichting lees je in ons pillar artikel welke overgang supplementen wetenschappelijk onderbouwd zijn.
Wanneer naar de dokter
Raadpleeg je huisarts als de klachten je dagelijks functioneren ernstig beperken, als je jonger bent dan 40, als je abnormaal bloedverlies hebt, of als je twijfelt of de klachten iets anders zijn. Een huisarts of gynaecoloog kan je informeren over alle opties van leefstijlinterventies en supplementen tot hormoontherapie.
Veelgestelde vragen
Aanbevolen bij dit artikel
Ontwikkeld & geproduceerd in België