Hoe lang duurt de overgang en wat zijn de 5 fases
Apotheker Christiaen | Oprichter Metis Supplements
Laatste update: 12 May 2026
Key facts:
- De totale duur van de overgang is gemiddeld 7 tot 10 jaar, van de eerste hormonale veranderingen tot stabilisatie na de menopauze
- De menopauze is strikt genomen één moment: de dag van je laatste menstruatie, achteraf vast te stellen na 12 maanden zonder bloeding
- De late perimenopauze is voor veel vrouwen de zwaarste fase: zowel menstruatieklachten als overgangsklachten tegelijk
- Roken vervroegt de menopauze gemiddeld 1 tot 2 jaar; erfelijkheid is de sterkste voorspeller van het tijdstip
- Een vroege menopauze voor je 40e vraagt medische opvolging door verhoogd risico op botontkalking en hart- en vaatziekten
Veel vrouwen zijn verrast door hoe lang de overgang kan duren. Het is geen periode van een paar maanden, maar een proces dat gemiddeld 7 tot 10 jaar in beslag neemt. Begrijpen welke fases er zijn en wat je in elke fase kunt verwachten, geeft houvast.
De overgang duurt langer dan je denkt
De totale duur van de overgang, van de eerste hormonale veranderingen tot de stabilisatie na de menopauze, ligt gemiddeld tussen de 7 en 10 jaar. Overgangsklachten kunnen 5 tot 10 jaar aanhouden. Sommige vrouwen hebben er slechts een paar maanden last van, anderen nog jaren na hun laatste menstruatie.
De gemiddelde leeftijd voor de laatste menstruatie, de menopauze, is 51 jaar. Maar overgangsklachten beginnen bij veel vrouwen al rond hun 45e, of zelfs eerder. Lees meer over hoe je de eerste signalen herkent in ons artikel over perimenopauze symptomen.
De 5 fases van de overgang
Fase 1: Premenopauze
Dit is de fase voor de overgang eigenlijk begint. Je hormonen zijn nog relatief stabiel, je menstrueert regelmatig en bent vruchtbaar. Toch begint progesteron al licht te dalen vanaf ongeveer je 35e. Sommige vrouwen merken dit aan iets intensievere PMS-klachten of een lichte afname van energie. Overgangsklachten zijn er nog niet of nauwelijks.
Fase 2: Vroege perimenopauze
De eierstokken beginnen minder consistent oestrogeen en progesteron te produceren. Je menstruatie is nog aanwezig maar begint te veranderen: korter, langer, heviger of lichter. De vroege klachten, zoals trager herstel van stress, slechter slapen en mildere stemmingswisselingen, worden door veel vrouwen niet herkend als overgang. Ze lijken te veel op stress of vermoeidheid. Meer over deze vroege signalen lees je in ons artikel over perimenopauze symptomen.
Fase 3: Late perimenopauze
De meest intense fase voor veel vrouwen. Oestrogeen schommelt sterk, de menstruatie wordt steeds onregelmatiger en de klachten worden duidelijker. Opvliegers, nachtelijk zweten, slaapproblemen, stemmingswisselingen en vermoeidheid zijn nu volop aanwezig. Je hebt zowel menstruatieklachten als overgangsklachten tegelijk, wat deze fase voor veel vrouwen de zwaarste maakt.
In deze fase is het zinvol om gerichte ondersteuning te zoeken. Lees meer over welke overgang supplementen wetenschappelijk onderbouwd zijn en welke leefstijlinterventies het meest helpen.
Fase 4: Menopauze
De menopauze is strikt genomen één moment: de dag van je laatste menstruatie. Je kunt dit alleen achteraf vaststellen, namelijk als je 12 maanden niet meer hebt gemenstrueerd. De gemiddelde leeftijd is 51 jaar, maar dat varieert van 45 tot 58 jaar. Rondom de menopauze kunnen opvliegers tijdelijk heviger worden doordat oestrogeen van schommelend naar structureel dalend gaat.
Fase 5: Postmenopauze
Vanaf 12 maanden na je laatste menstruatie ben je postmenopauzaal. De hormoonspiegels stabiliseren zich op een lager niveau. Voor veel vrouwen nemen de hevige opvliegers en nachtelijk zweten geleidelijk af. Maar andere klachten, zoals vaginale droogheid, gewrichts- en spierpijn en een verhoogd risico op botontkalking, kunnen juist toenemen of aanhouden. Meer over specifieke klachten lees je in ons overzicht van overgangsklachten.
Wanneer is de overgang voorbij
Officieel is de overgang nooit helemaal 'voorbij' in de zin dat je teruggaat naar je vroegere hormonale toestand. De postmenopauze duurt de rest van je leven. Maar de acute klachten, de opvliegers, de heftige stemmingswisselingen, de slaapproblemen, verminderen bij de meeste vrouwen geleidelijk in de jaren na de menopauze. Gemiddeld zijn de meest intense klachten na 5 tot 7 jaar na de menopauze sterk verminderd.
Vroege overgang: wanneer voor je 40e
Komt de overgang voor je 40e, dan spreekt men van een vervroegde menopauze. Dit heeft speciale medische aandacht nodig, omdat het risico op hart- en vaatziekten en botontkalking hoger is bij een langere periode zonder oestrogeen. Raadpleeg je huisarts als je voor je 40e overgangsklachten ervaart.
Wat de duur beïnvloedt
Erfelijkheid speelt een grote rol: het tijdstip van de menopauze bij je moeder is een goede voorspeller voor jou. Roken vervroegte de menopauze gemiddeld 1 tot 2 jaar. Chemotherapie of bestraling kan een kunstmatige menopauze veroorzaken die abrupt en met hevige klachten optreedt.
Hoe bereid je je voor
Weten in welke fase je zit helpt om gerichte keuzes te maken. Houd je menstruatie bij in een agenda of app. Let op de signalen die je lichaam geeft: slaap, energie, stemming, warmtegolven. Bespreek klachten met je huisarts als ze je dagelijks functioneren beperken. En lees meer over concrete aanpak in onze artikels over overgang en slaapproblemen, vermoeidheid en cortisol tijdens de overgang.
Veelgestelde vragen
Aanbevolen bij dit artikel
Ontwikkeld & geproduceerd in België